به گزارش پایگاه خبری بهار جانان به مناسبت بزرگداشت خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی، آیینی باشکوه با حضور جمعی از فرهیختگان، دانشگاهیان و دوستداران شعر و فرهنگ ایرانی به همت بنیاد ایران شناسی لرستان با همکاری اداره کل کتابخانه های عمومی لرستان ، انجمن خرم آباد رویش دوباره(خرد) ، ، مرکز لرستان شناسی دانشگاه لرستان و معاونت فرهنگی دانشجویی دانشگاه آزاد در خرم آباد برگزار شد.
در این مراسم دکتر نبی آریا، استاد دانشگاه و حافظپژوه، به بررسیِ ابعاد روانشناختی و مولفههای رواندرمانگرانه در دیوان حافظ پرداخت و تأکید کرد: اگرچه دیوان حافظ نسخهای روانشناسی به معنای امروزی نیست، اما خالی از عناصر رواندرمانی و آموزههای مؤثر بر سلامت روان نیز نیست.
در این نشست که با محوریت رواندرمانگری در اندیشه حافظ برگزار شد، دکتر نبی آریا در آغاز سخنان خود با بیان اینکه قصد ارائهی سخن تازهای درباره حافظ ندارد، اظهار داشت: بسیاری از ما به دنبال کشف نکتهای تازه در باب حافظ هستیم، اما آنچه من میخواهم بگویم، مرور دوبارهی وجوه انسانی و روانی در اندیشهی اوست؛ وجوهی که میتوانند به بهزیستیِ روانیِ انسان معاصر کمک کنند.
وی در ادامه با اشاره به سه مقدمهی اساسی سخنان خود گفت: نخست آنکه دیوان حافظ در معنای علمی و تجربیِ امروز، یک نسخهی رواندرمانی نیست؛ زیرا روانشناسیِ تجربی در دو قرن اخیر پدید آمده و در زمان حافظ چنین مبنایی وجود نداشته است. دوم آنکه روانشناسان پس از حافظ هرگز از اشعار او به عنوان منبع مستقیم رواندرمانی استفاده نکردهاند و سوم اینکه با وجود این دو نکته، نمیتوان از مولفههای رواندرمانگرانه در دیوان حافظ چشمپوشی کرد.
این حافظپژوه افزود:حافظ روانشناس نیست، اما شعر او بهرهمند از مولفههایی است که میتواند به سلامت روان انسان یاری رساند؛ زیرا دغدغهی بهزیستی و آرامش درونی، از دیرباز در اندیشهی اندیشمندان حضور داشته است.
دکتر آریا در بخش اصلیِ سخنان خود، سه مولفه از دیوان حافظ را بهعنوان شاخصهای رواندرمانگرانه معرفی کرد: 1. پایبندی به تشخیص فردی بر مبنای خرد و وجدان خود او تأکید کرد:در جهانی پر از ایدئولوژیها و گفتمانهای گوناگون، حافظ ما را به حفظ استقلال فکری و پایبندی به عقل و وجدان شخصی دعوت میکند. او هشدار میدهد که نباید جوگیر هیچ عقیده و آیینی شد، بلکه باید آنچه را خرد و وجدان فردی میپذیرد، برگزید.
به گفتهی وی، این توصیه حافظ همراستا با آموزههای روانشناسان انسانگراست که بر تشخیص فردی و زیستن بر مبنای فهم خویشتن تأکید دارند. 2. شجاعت در تغییر و پذیرش خطا این استاد دانشگاه ادامه داد:حافظ در طول زندگی فکریِ خود نشان داده که از تغییر دیدگاه نهراسیده است. او در موضوعاتی مانند جبر و اختیار، گاه نظریهی خود را تغییر میدهد و این نشانهی رشد و بلوغ فکری است، نه ضعف و سستیِ رای. دکتر آریا افزود: انسان سالم کسی است که بتواند بپذیرد و صادقانه بگوید اشتباه کردهام؛ و این اعتراف آگاهانه، از مؤلفههای سلامت روان است. 3. پذیرش بیثباتی جهان و تغییر دائمی هستی
در بخش پایانی سخنان خود، دکتر آریا با اشاره به این مولفه گفت: حافظ با نگاهی ژرف به ناپایداری عالم، یادآور میشود که هیچ وضعیت و امری پایدار نیست. او در بیت معروف خود میگوید: مُلک این مزرعه دانی که ثباتی ندهد/ آتشی از جگر جام در املاک انداز. پذیرش این بیثباتی، ما را با جریان زندگی سازگارتر میکند و از رنج مقاومت در برابر تغییر میرهاند.
در پایان، دکتر نبی آریا تأکید کرد: اگرچه حافظ روانشناس نیست، اما شعر او آکنده از عناصری است که میتوانند به بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان انسان کمک کنند. او ما را به خردورزی، شجاعت در تغییر و پذیرش ناپایداری جهان دعوت میکند؛ و این سه، میتواند راهنمایی برای زیست بهتر ما باشد.
وی افزود: آنچه گفتم پیش از آنکه خطاب به دیگران باشد، تذکری برای خود من بود؛ تا شاید در خلال اندیشهی حافظ، اندکی بهتر زیستن را بیاموزم.
نویسنده خبر::
- خبرنگار
اخبار پیشنهادی
اخبار1 - ژوئن - 2026کشف و ضبط داروهای دامی غیرمجاز در شهرستان الیگودرز
اخبار31 - می - 2026دیدار سرپرست دامپزشکی لرستان با کارکنان دامپزشکی شهرستان خرم آباد
اخبار31 - می - 2026انتقال پیام رئیسجمهور ایران به رئیسجمهور تاجیکستان توسط علیآبادی
اخبار30 - می - 2026تاکید معاون گردشگری لرستان بر توسعه کسب و کارهای گردشگری با توانمندسازی جوامع محلی
